UVV & CAL
Unie Vrijzinnige Verenigingen
Unie Vrijzinnige Verenigingen: resultaat van een verlangen
De oprichting van de Unie Vrijzinnige Verenigingen was het resultaat van het verlangen van Vlaamse vrijzinnigen om de krachten te bundelen. Zij wensten samen te strijden voor de verwezenlijking van hun gemeenschappelijke doelstellingen en idealen.
Velen waren al georganiseerd in afzonderlijke organisaties. Zij waren actief in de meest diverse werkvelden: sociaal-cultureel, media, jongeren, wetenschappelijke onderzoek, materiële en morele dienstverlening.
Gezien het onbegrip van niet-vrijzinnigen en het ongunstig onthaal van de toenaderingspogingen vanwege vrijzinnigen, groeide de behoefte om naar de buitenwereld toe te treden als één gemeenschap. Bovendien wenste men erkend te worden als volwaardige gesprekspartner van de overheid.
In 1965 werd een Staten-Generaal van de Vrijzinnigheid gehouden. Gevolg? De oprichting van de Unie Vrijzinnige Verenigingen op 9 juni 1966. Vanaf dan fungeerde de Unie Vrijzinnige Verenigingen als representatief orgaan voor vrijzinnig Vlaanderen.
De Unie Vrijzinnige Verenigingen werd op dat ogenblik nog niet officieel beschouwd als gemandateerd orgaan dat moest instaan voor de betrekkingen en onderhandelingen met de overheid. Toch kon de georganiseerde vrijzinnigheid vanaf dan haar belangen verdedigen en de realisatie van haar doelen afdwingen.
Statuut Unie Vrijzinnige Verenigingen
De Unie Vrijzinnige Verenigingen werd in 1966 in het leven geroepen als een feitelijke vereniging. Later, op 31 maart 1971, werd de organisatie omgevormd tot een vereniging zonder winstoogmerk (vzw). Dit gebeurde op initiatief van het Humanistisch Verbond, de Oudstudentenbond VUB, de Oudervereniging voor de Moraal, de Humanistische Jongeren, de Vereniging voor Nederlandstalig Vrijzinnig Hoger Onderwijs, het Willemsfonds, het Fonds Tony Bergmann, de Volksuniversiteit Maurits Sabbe en Humanitas.
Statutair bestaat de Unie Vrijzinnige Verenigingen uit:
“enerzijds die organisaties, die in het Nederlandse taalgebied en in het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad voor de Vlaamse Gemeenschap, het beginsel van Vrij Onderzoek huldigen, dogma of gezagsargument bij het uitbouwen van hun levensbeschouwelijke, wijsgerige en politieke overtuiging verwerpen en de mens erkennen als schepper en drager van morele waarden en anderzijds de gewezen voorzitters van UVV."
De Unie Vrijzinnige Verenigingen is geen eenvormig blok van organisaties die dezelfde doelstellingen nastreven en actief zijn in hetzelfde werkingsveld. De Unie Vrijzinnige Verenigingen groepeert, op vrijwillige basis, verenigingen die werkzaam zijn op verschillende niveaus, naar een verschillend publiek toe, uit verschillende achtergronden komen en verschillende functies hebben (sociaal-cultureel vormingswerk, morele dienstverlening, jongerenwerking, studie en onderzoek, media, bibliotheekwezen…).
Samen zijn deze verenigingen bereid om boven hun eigen en specifieke doelstellingen een ruimer ideaal te dienen en zich te scharen onder een gemeenschappelijke noemer: niet -confessioneel.
De diversiteit binnen de niet-confessionele gemeenschap staat niet alleen garant voor een brede aanpak van de problematiek, maar biedt ook een pluralistische benadering en schenkt elke lidvereniging de mogelijkheid tot verruiming van zijn inzichten.
Korte geschiedenis Unie Vrijzinnige Verenigingen
Uitbouw van een vrijzinnige niet-confessionele gemeenschap
Het doel van de Unie Vrijzinnige Verenigingen is de uitbouw van de vrijzinnige niet-confessionele gemeenschap en het behartigen van haar belangen. Dit doet zij voornamelijk door:
- op verzoek van de lidorganisaties initiatieven en acties te steunen en te coördineren;
- zelf initiatieven te nemen en acties te voeren in overleg met de lidorganisaties die, wegens hun maatschappelijk doel, bevoegd zijn in een specifieke materie;
- de niet-confessionele morele dienstverlening te organiseren, te beheren en uit te bouwen. Dit zowel voor de bevolking in het algemeen, als voor bepaalde categorieën van de bevolking;
- de vrijzinnige niet-confessionele gemeenschap te vertegenwoordigen tegenover de overheid en derden.
UVV: Unie (van) Vrijzinnige Verenigingen
De Unie Vrijzinnige Verenigingen is een vereniging zonder winstoogmerk. Zij overkoepelt 37 lidorganisaties.
De Unie Vrijzinnige Verenigingen wordt bestuurd door een Raad van Bestuur. Deze is samengesteld uit vertegenwoordigers van de lidorganisaties. De Algemene Vergadering verkiest, op voordracht, de effectieve leden en waarnemers van de Raad van Bestuur. Een Algemene Vergadering wordt samengesteld uit 3 afgevaardigden per lidorganisatie.
De Raad van Bestuur kiest op haar beurt onder zijn leden een voorzitter, twee ondervoorzitters, een secretaris en een penningmeester. Deze functies worden toegewezen voor een duur van drie jaar. De mandaten zijn slechts eenmaal hernieuwbaar in dezelfde functie. Bijgevolg is het bestuur democratisch aangesteld en is vastklampen aan een mandaat onmogelijk.
De Raad van Bestuur verkiest een Dagelijks Bestuur. Het Dagelijks Bestuur is samengesteld uit maximum negen leden en omvat steeds de voorzitter, de ondervoorzitters, de secretaris en de penningmeester van de Raad van Bestuur. De recentste erevoorzitter wordt ook toegevoegd aan het Dagelijks Bestuur. De Raad van Bestuur benoemt een secretaris-generaal – personeelslid van de Unie Vrijzinnige Verenigingen – die zowel op het Dagelijks Bestuur als op de Raad van Bestuur aanwezig is. Tot slot zetelt eveneens een afgevaardigde van het personeel als waarnemer in het Dagelijks Bestuur.
De Raad van Bestuur duidt in het Dagelijks Bestuur de vertegenwoordigers aan voor de Centrale Vrijzinnige Raad.
De voorzitter van de Unie Vrijzinnige Verenigingen is van rechtswege co-voorzitter van de Centrale Vrijzinnige Raad, het overkoepelend orgaan van UVV en haar Franstalige zusterorganisatie, het Centre d'Action Laïque.
Op federaal niveau zetelt de Unie Vrijzinnige Verenigingen, samen met het Centre d’Action Laïque, in de Centrale Vrijzinnige Raad (CVR). Op Europees niveau is zij partner van de Europese Humanistische Federatie (EHF) en op internationaal niveau van de International Humanist and Ethical Union (IHEU).
Samenstelling huidige Raad van Bestuur Unie Vrijzinnige Verenigingen
| Voorzitter | Sonja Eggerickx | Stichting voor Morele Bijstand aan Gevangenen |
| Ondervoorzitters | Tony Tillez | Uitstraling Permanente Vorming |
| Dominique Verté | Vermeylenfonds | |
| Secretaris | Sylvain Peeters | Willemsfonds |
| Penningmeester | Stijn Peeters | Oudstudentenbond VUB |
| Leden | Jef Asselbergh | Magnett-Engel-Hiernaux Stichting |
| Remi Baekelmans | Opvang | |
| Franz Bingen | Wetenschappelijk Steunfonds VUB | |
| Mario Boulez | Werkgemeenschap Leraren Ethiek | |
| Harry Buyl | Stuurgroep Morele Bijstand | |
| Bert Comhaire | Fonds Lucien De Coninck | |
| Luc Devuyst | Onderling Steunfonds Georges Beernaerts | |
| Katty Elias | Vlaams Onderwijs Overleg Platform | |
| Françoise Hanson-Soudant | Julius Vuylstekefonds | |
| Robert Joncret | Antwerps Liberaal Verbond | |
| Suzy Mommaerts | Humanitas | |
| Rik Pinxten | Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging | |
| Greet Pittoors | Vereniging Ernest De Craene | |
| Rik Rameloo | Universitair Centrum voor Ontwikkelingssamenwerking | |
| Paul Slabbaert | Grijze Geuzen | |
| Frank Stappaerts | Humanistisch Vrijzinnige Radio | |
| Marlene Stevens | Samenspel NCZ | |
| Wilfroed Van der Borght | SOS Nuchterheid | |
| Ignace Van Dingenen | Koepel Vrijzinnige Thuisbegeleidingsdiensten | |
| Peter Van Dyck | Prik | |
| Etienne Vercarre | Federatie Vrijzinnige Centra | |
| Thierry Vervoort | Humanistische Jongeren | |
| Toegevoegde Erevoorzitter | Michel Magits | |
| Waarnemers | Yvan Dheur | Studiekring Vrij Onderzoek |
| Willy Govers | Vrijzinnig Studie-, Archief- en Documentatiecentrum Karel Cuypers | |
| Roland Laridon | Het Vrije Woord |
De volgende verenigingen hebben geen afgevaardigde in de Raad van Bestuur: Brussels Studentengenootschap, Comité Feest Vrijzinnige Jeugd, De Maakbare Mens, Fonds Tony Bergmann, Volksuniversiteit Maurits Sabbe, Vrijzinnig Jeugdcentrum, Bond Oud Leden 't Zal Wel Gaan
Centre d'Action Laïque
Centre d’Action Laïque en de georganiseerde vrijzinnigheid in Wallonië
Op 29 maart 1969 werd het Centre d’Action Laïque opgericht. Zij is de Franstalige zusterorganisatie van de Unie Vrijzinnige Verenigingen en is werkzaam in Wallonië en Brussel.
Het Centre d’Action Laïque heeft drie doelstellingen:
- coördineren van activiteiten van verschillende verenigingen en regionale afdelingen van het Centre d’Action Laïque op het vlak van ethiek, opvoeding, cultuur, morele bijstand, publieke diensten en communicatie;
- promoten van de vrijzinnige idealen en het stimuleren van nieuwe diensten;
- vertegenwoordiging van de beweging t.a.v. publieke instanties en derden.
Structuur Centre d’Action Laïque
Tegenwoordig bestaat het Centre d’Action Laïque uit 27 vrijzinnige verenigingen en 7 regionale afdelingen, naar analogie met het aantal Franstalige provincies (behalve Henegouwen, die twee regionale afdelingen omvat).
Elke regionale afdeling coördineert de activiteiten van de regionale of lokale vrijzinnige verenigingen van een zelfde entiteit, ongeacht de aard van de activiteiten. Deze verenigingen zijn voor het grootste deel aangesloten bij een samenstellende vereniging van het Centre d’Action Laïque. De structuur van het Franstalige vrijzinnige verenigingsnetwerk heeft dus zowel een verticale als een horizontale component.
De meeste vrijzinnige verenigingen hebben de vorm van een vzw en worden bestuurd door onbezoldigde, verkozen vrijwilligers. De vrijzinnige verenigingen genieten overheidssteun in overeenstemming met de sector waarin de betrokken vereniging haar activiteiten ontplooit.
Waarden
Het toepassingsveld van de samenstellende verenigingen is bijzonder uitgebreid. Ondanks deze verscheidenheid vertonen de honderden projecten een coherente lijn. Ze vertrekken allemaal vanuit de fundamentele waarden van de vrijzinnigheid:
- laïcisering van de maatschappij: deze veronderstelt dat de overheid zich neutraal opstelt met betrekking tot de persoonlijke overtuiging (religieus of niet-confessioneel) van haar burgers. Het gaat hier onder andere de scheiding van kerk en staat;
- democratie: deze vereist een uitbreiding van de plaatsen voor overleg en de concrete uitvoering van het burgerschap, alsook het respect voor de mensenrechten en de strijd tegen het integrisme;
- solidariteit: deze wordt geconcretiseerd in projecten ter bestrijding van uitsluiting, ter versterking van de sociale banden en ter ontwikkeling van de Noord-Zuidrelaties;
- tolerantie en de non-discriminatie: deze staan garant voor de vrijheid van meningsuiting, het respect voor het pluralisme van waarden en de hieruit voortvloeiende levenskeuzen.
Centre d’Action Laïque in de wereld
Op federaal niveau zetelt het Centre d’Action Laïque, samen met de Unie Vrijzinnige Verenigingen, in de Centrale Vrijzinnige Raad (CVR). Op Europees niveau is het partner van de Europese Humanistische Federatie (EHF) en op internationaal niveau van de International Humanist and Ethical Union (IHEU).
Publicaties
Het Centre d’Action Laïque geeft verscheidene magazines uit: Espace des Libertés (maandelijks), Passerelles (tweemaandelijks), Vivre (driemaandelijks), les Outils de réflexion, het jaarboek van de vrijzinnige beweging, de monografieën van de collectie Espace de Libertés en, in samenwerking met Labor, de collectie Liberté j’écris ton nom. Het Centre d’Action Laïqie produceert eveneens documentaires in samenwerking met de Pensée et les Hommes en het Centre Laïque de l’Audiovisuel (CLAV). Tot slot verleent de het Centre d’Action Laïque algemene morele bijstand in Wallonië en Brussel.
Meer informatie
